Intensivering aanpak (plastic) zwerfafval in rivieren

Rijkswaterstaat voert de komende twee à drie jaar de beleidsopdracht 'Intensivering aanpak (plastic) zwerfafval in rivieren' uit. Deze beleidsopdracht maakt onderdeel uit van het beleidsprogramma microplastics. De beleidsopdracht richt zich op drie pijlers: opruimen en verwerken, bronaanpak en monitoring microplastics.

Opruimen en verwerken

In dit onderdeel kijken we naar de plekken waar zwerfafval zich ophoopt (hotspots) en onderzoeken we methoden om zwerfafval uit het water te halen. Op twee à drie plekken worden pilots met vangsystemen uitgevoerd. Onderzocht wordt hoe effectief de systemen zijn, wat de kosten en de baten zijn en of het afgevangen afval hergebruikt kan worden. Ook wordt gekeken naar de invloed van dergelijk vangsystemen op bijvoorbeeld het rivierleven en scheepvaart. Randvoorwaarde is dat de veiligheid geborgd is: ook met bijvoorbeeld hoge waterstanden moet het systeem veilig zijn te gebruiken.

Bronaanpak

Met opruimen alleen ben je er niet. Beter is natuurlijk te zorgen dat het afval helemaal niet in het water terecht komt, oftewel pak het probleem aan de bron aan. Allereerst wordt nagegaan wat de grootste bronnen zijn: zijn dat bijvoorbeeld recreanten langs/op de rivier? Of zijn stedelijke gebieden grenzend aan de rivier een grote bron? En hoe zit het eigenlijk met waterzuiveringsinstallaties en riooloverstorten? Als duidelijk is wat de grootste bronnen zijn, wordt er per bron een aanpak ontwikkeld, die bij gebleken succes verder uitgerold kan worden.

Monitoring microplastics

Macroplastics zijn een bron van microplastics. Over microplastics is nog niet veel bekend. Hoeveel zit er nu eigenlijk in ons milieu, in het rivierwater, in de rivierbodem? Hoeveel stroomt er via de rivieren ons land in bij Duitsland en België, en hoeveel stroomt er uiteindelijk de zee in? Wat is eigenlijk het effect van microplastics op mens en natuur?

Binnen de beleidsopdracht 'Intensivering aanpak (plastic) zwerfafval in rivieren' gaan we werken aan het ontwikkelen van een monitoringsmethodiek- en strategie voor microplastics. Deze methode is er allereerst op gericht om te kijken hoeveel er nu door de rivier stroomt (de zogenoemde vrachtbepaling). Tegelijkertijd kijken andere organisaties naar de effecten die microplastics hebben op mens en natuur.