Pilot plastic afvangen en verwerken IJssel stopt

Rijkswaterstaat werkt – in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat - aan pilots voor het afvangen en verwerken van plastics uit de rivieren. Een van de geplande pilots betreft het testen van een afvangsysteem voor plastic zwerfafval in een vrij afstromende rivier. De beoogde locatie voor deze pilot is de IJssel bij Kampen. Helaas kan deze pilot niet worden voortgezet omdat tijdens de voorbereidingsfase bleek dat er een te groot verschil is tussen de benodigde en de beschikbare financiering.

De pilot

Het doel van de pilot in de IJssel is om gedurende de periode van een jaar:

  • een vangsysteem voor plastic onder alle in de praktijk voorkomende omstandigheden in een rivier te testen en optimaliseren.
  • in de praktijk de mogelijkheden te onderzoeken van hoogwaardige verwerking van het vrijkomende plastic zwerfafval.
  • door middel van monitoring inzicht te krijgen in de effectiviteit van het plasticvangsysteem en eventuele effecten op ecologie, scheepvaart en omgeving.

De pilot draagt ook actief bij aan bewustwording en gedragsbeïnvloeding als onderdeel van de aanpak van plastic zwerfafval.

Om deze pilot in de IJssel bij Kampen te realiseren is intensief samengewerkt door The Great Bubble Barrier, CLEAR RIVERS, Deltares, combinatie BAM van den Herik en Rijkswaterstaat.

Vangsysteem, verwerking en monitoring

Het beoogde innovatieve afvangsysteem was een combinatie van een actief en een passief systeem in de vorm van een bellenscherm en een opvanginstallatie. Dit gecombineerde systeem is niet eerder toegepast onder deze condities, met deze duur en op deze schaal. Voor de hoogwaardige verwerking van vrijkomend zwerfafval is samenwerking gezocht met regionale verwerkers. Een belangrijk onderdeel van de pilot was de monitoring om de effectiviteit en impact van het systeem vast te stellen.

Beschikbare financiële middelen

Gedurende de voorbereiding van de pilot is geconstateerd dat er voor de realisatie van het systeem, inclusief verwerking en monitoring, significant meer financiering noodzakelijk is dan er beschikbaar is. Gezamenlijk is vervolgens gezocht naar extra financieringsbronnen en manieren om de kosten te drukken. Helaas hebben deze inspanningen niet tot een oplossing voor het tekort geleid. Er is daarom besloten deze pilot niet voort te zetten.

Lessons learned

Tijdens de voorbereiding van de pilot zijn waardevolle inzichten opgedaan over de mogelijkheden en randvoorwaarden voor het afvangen en verwerken van plastic uit een rivier als de IJssel. Partijen werken momenteel samen om de belangrijkste lessons learned te rapporteren. De rapportage wordt binnenkort op de site beschikbaar gesteld.

Beleidsprogramma Microplastics

De pilot in de IJssel is onderdeel van het beleidsprogramma microplastics van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Aanleiding voor dit programma is de Kamerbrief over een gezamenlijke aanpak plastic zwerfafval. In het programma worden diverse maatregelen onderzocht: van bronaanpak tot oever-opruimen en testen van vangsystemen in rivieren.